SOKRATES'İN SAVUNMASI BİZE NE ANLATIYOR: SOKRATES'İN SAVUNMASI ÜZERİNE KISA BİR DENEME

''SORGULANMAMIŞ BİR HAYAT, YAŞAMAYA DEĞER DEĞİLDİR.'' 

SOKRATES

Sokrates'in Savunması, Antik Yunan düşünürü Sokrates'in, MÖ 399 yılında Atina mahkemesinde yaptığı savunmadır. Savunmayı Platon, yazılı hale getirerek günümüze ulaşmasını sağlamıştır. Metin, yalnızca Sokrates'in kendini savunduğu bir metin değildir. Metin Sokrates'in, düşünce yöntemi, özgür düşünce, erdem ve ahlak ile ilgili manifestosudur.

Savunmanın temelinde Sokrates'in, Atina demokrasisini tehdit etmesi, gençleri dinsizliğe sürüklemesi ve yeni tanrılar yaratmak gibi suçlamalara verdiği cevaplar yer almaktadır. Sokrates, savunması sırasında, bu suçlamalarının asılsız olduğunu anlatır. Bu anlatıyı yaparken, hakikatten vazgeçmez ve hakikati canı pahasına savunur. 

Sokrates, ''en bilge insan'' ilan edilmesini, ''bilmediğini bilmesi'' ile ilgili olduğunu söyler. Bu anlayış, sorgulama ile gerçeği aramanın yegane yoludur. Ayrıca bu yaklaşım, ''sorgulanmamış bir hayat, yaşamaya değmez.'' sözünü desteklemektedir. Sokrates, hakikati aramanın insanın en önemli görevi olduğunu savunur. Sokrates'e göre, sorgulayarak öğrenmek ve bilmediğini kabul etmek, bilgeliğin temelidir. Halk arasında bilge olarak kabul edilenlerin sorgulamaları, sıradan halkı rahatsız etsede, bu sorgulamalar bilgeliğe giden yolun önemli noktasıdır. Sokrates'e göre, insanlar önyargılarını ve kesin inançlarını sorgulamalıdır. Sorgulama, bireysel ve toplumsal ilerlemenin temelidir. 

Sokrates, Atina halkına erdemli yaşam sürmeyi öğütler. Sokrates için, paranın ya da statünün önemi yoktur. Ona göre onurlu ve erdemli yaşamak, paradan ve statüden daha önemlidir. Sokrates, insanlara ahlakı sorgulamayı ve ahlak üzerine düşünmeyi teşvik etmektedir. İnsanlar sadece kendileri için değil, toplum için de ahlaklı yaşaması gerektiğine inanır. Sokrates'e göre gerçek mutluluk ve anlam, maddi değerlerden değil, ahlaki ve manevi gelişimden gelir.

Sokrates'in Savunması, Atina demokrasisinin eleştirisi niteliğindedir. Mahkemede, çoğunluk tarafından verilen kararların doğru olamayacağını söyler. Bu da doğruların, çoğunluğun görüşüne göre değil, evrensel ilkelere göre değerlendirilmesi gerektiğini gösterir. Bu nedenden dolayı, halkın onayını kazanmak için hakikatten ödün vermeyi reddeder.  

Sokrates'in bize verdiği mesajlar nettir. Sokrates'e göre;

1. Sorgulanmayan bir yaşam, yaşamaya değmez.

2. Gerçek mutluluk, erdemli ve hakikate adanmış bir yaşamdan gelir.

3. Toplum, bireysel çıkarlar yerine evrensel ahlakı gözetmelidir. 

4. Filozoflar, toplumun doğru yolda ilerlemesini sağlamalıdır. 

Sokrates'in Savunması, özgür düşüncenin, evrensel ahlakın ve gerçeğe sadakatin bir manifestosudur. Sokrates, mahkemenin verdiği ölüm cezasına karşı boyun eğmez. Sokrates için önemli olan, insanların düşündüğü değil, peşinden gittiği hakikattir. Bu nedenden dolayı, bir felsefi duruşun yansımasıdır. Sokrates'in Savunması, bireysel ve toplumsal olarak daha adil, bilinçli ve erdemli bir yaşam için bize yol göstermeye devam eder.   

''ARTIK AYRILMA VAKTİ GELDİ ÇATTI, BEN ÖLMEYE, SİZLER DE YAŞAMLARINIZI SÜRDÜRMEYE GİDİYORSUNUZ. HANGİSİNİN DAHA İYİ OLDUĞUNU SADECE TANRI BİLİR.''

SOKRATES